آداب قرباني

رسول الله صلی الله علیه وسلم  فرمودند:کسی که توانایی قربانی داشته باشد وقربانی نکندبه مصلای مانزدیک نشود

  قرباني: به حيواني گفته مي‌شود كه در روز عيد و ايام تشريق به قصد تقرب و نزديكي به خدا ذبح مي‎شود.
  سنت است شخصي كه مي‎خواهد قرباني كند از اول ماه ذي الحجه تا هنگام قرباني كردن موي سر وموهاي زايد بدن و ناخن هايش را كوتاه نكند

  عن أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ النَّبِيَّ  (ص)قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ هِلَالَ ذِي الْحِجَّةِ وَأَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلْيُمْسِكْ عَنْ شَعْرِهِ وَأَظْفَارِهِ. (مسلم/1977)
ام سلمه رضي الله عنها همسر پيامبر(ص)مي‎گويدكه پيامبر(ص)فرمودند: كسي كه ذبحي دارد و مي‎خواهد قرباني كند هنگامي كه هلال ذي الحجه ديده شد مو و ناخن هايش را كوتاه نكند تا اينكه قرباني كند.
 1ـ شرايطي كه درقرباني كردن بايد رعايت شود:
الف) حيوان قرباني بايد شتر،گاو،گوسفند و يا بز باشد.
ب) سن حيوان قرباني به شرح زير باشد.
گوسفند يك سال تمام، بز دو سال تمام،گاو دو سال تمام و شتر پنج سال تمام داشته باشد(امام نووي درمجموع (8/365) قول دومي از علما نقل نموده است: براي گوسفند سن شش ماه كامل و براي بز يك سال كامل كافي مي‎باشد.)
ج) حيوان قرباني، عيب و نقصي نداشته باشد.پيامبر(ص)درحديثي چهار عيب را براي قرباني برشمردند كه عبارتند از:كوري واضح،بيماري آشكار، لنگي نمايان و لاغري كه چربي يا مغزِ استخوان ندارد. (حديث صحيح/ احمد و ترمذي 1497)
و علما عيوبي همانند و يا بدتر از آن را بر اين حديث قياس مي‎گيرند.
 
2ـ صفات قرباني
الف) حيوان قرباني، رنگ آن سفيد يا روشن يا آميخته‎اي از دو رنگ سياه و سفيد باشد و در صورت نبود مي‎توان حيواني تيره رنگ يا سياه ، ذبح نمود.   (حديث حسن مسند احمد/ 9393 )
پيامبر (ص)دو گوسفند شاخ‎دار سفيد آميخته با سياه را قرباني مي‎نمودند.  (بخاري/5565 ) 
ب)چاق بودن قرباني
ابي امامه بن سهل (رض) مي‎گويد: ما و باقي مسلمين در مدينه گوسفندانمان را براي قرباني چاق مي‎كرديم.  (بخاري/5553)
ج) يك گوسفند و يا يك بز براي حداكثر يك فرد و خانواده‎اش و شتر ‎يا گاو براي حداكثر هفت نفر و خانواده‎هايشان مي‎باشد.
تذكر :  فرد مي‎تواند خانواده خود را در قرباني شريك كند.
ابو ايوب انصاري(ص) مي‎گويد : در زمان پيامبر (ص)  هر فرد يك گوسفند را براي خود و خانوادهاش قرباني مي‎كرد.  (حديث صحيح/ ابن ماجه/3147 )
جابر بن عبد الله (رض)مي‎گويد : ما همراه پيامبر (ص)مراسم حج انجام مي‎داديم و شتر را براي هفت نفر وگاو را نيز براي هفت نفر ذبح كرديم. (مسلم/1318) 
ملاحظات
الف) وقت قرباني بعد از نماز عيد است.
جُنْدَب الْبَجَلِيَّ(رض) مي‎گويد: من در روز عيد اضحي همراه پيامبر (ص)  نماز خواندم و پيامبر r  بعد از نماز خطبه‎اي خوانده، سپس فرمودند: كسي كه قبل از نماز، قرباني نموده بجاي آن دوباره قرباني كند و كسي كه قرباني نكرده با نام خدا قرباني كند. (مسلم/ 1960)
 ب) پايان وقت قرباني، غروب روز سوم از ايام تشريق ( روز 13 ذي الحجه ) است.
ج) انس (رض) روايت مي‎كند كه پيامبر (ص)هنگام ذبح قرباني مي‎فرمودند:« بِاسْمِ اللهِ، وَ الله‏ُ اَكْبَر». (مسلم / 1966 )
د) شخص قرباني كننده از قرباني خودش بخورد( و مي‎تواند براي خودش ذخيره كند) و بعد از آن صدقه دهد.
 ] فَكُلُوا مِنْهَا وَ أَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِير[  (حج/ 28)
 پس خودتان از آن(قرباني) بخوريد و به بينوايان مستمند نيز بدهيد.
پيامبر  (ص) فرمودند: بخوريد و به ديگران صدقه دهيد و ذخيره نماييد. (مسلم/ 1973)  
به همين دليل بسياري از علما مستحب مي‎دانند كه قرباني به سه قسمت تقسيم مي‎شود:
يك قسمت براي خوردن، و يك قسمت براي هديه دادن (به اقوام و دوستان) و يك قسمت براي صدقه دادن (به فقرا و مستمندان). (عمده السالك)
هـ) شخص قرباني كننده اجازه‎ي فروختن پوست و يا گوشت قرباني را ندارد و همچنين نمي‎تواند دستمزد قصاب را از قرباني بپردازد.
از علي (رض)روايت است كه گفت: رسول الله (ص) به من امر فرمودند: كه شتر را قرباني كنم و از گوشت و پوست آن صدقه كنم و چيزي از حيوان قرباني شده (به عنوان دستمزد) به قصاب ندهم و فرمودند: ما دستمزدش(قصاب) را از نزد خودمان مي‎دهيم.                .                                                                                                         (بخاري 3/ 1718 و مسلم 1317)
ي) قرباني كردن بهتر از صدقه دادن قيمت قرباني است؛ زيرا قرباني كردن و ريختن خون از شعائر ديني و سبب تقرب به سوي خدا مي‎باشد. ] قُل‎‏‎‎ْ إِنَّ صَلاَتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَمَاتِي ِللهِ رَبِّ الْعَالَمِين [ (انعام/162)
بگو نماز، حج، قرباني، زيستن و مردن من از آنِ خداست كه پروردگار جهانيان است.
و «پيامبر r  با دستان مبارك خويش قرباني مي‎نمودند» و هرگز اتفاق نيفتاد كه ايشان يا صحابه قيمت قرباني را صدقه دهند.  (بخاري/ 5558)  
«تَقَبَّلَ اللهُ ضَحَايَاكُم»

مرتبط با موضوع :

 احکام سیگار کشیدن از دیدگاه نصوص و قواعد شرعی

 دست بند و آویز

 آداب اجتماعی عید

 اهمیت وچگونگی نمازعید

 آداب عید

 «ستره» واجبی که متروک واقع شده!!

 پاسخ به شبهات ریش تراشان

 آيا انبياء و اولياء از زوار خود مطلع مي شوند ؟

 حکم تحریم موسیقی ازسنت!!

 حکم تحریم موسیقی ازقرآن